CÁC LOẠI TẾT Ở VIỆT NAM

     

Đối với người Việt Nam, tiếng Tết đã trở phải vô cùng thân thuộc. Mặt cạnh ngày Tết cổ truyền truyền thống, vào năm còn có rất nhiều ngày tết khác.

Mỗi ngày lễ, Tết đều mang ý nghĩa với nét đặc trưng riêng. Nhưng có lẽ chủ yếu nhịp sống hối hả hàng ngày khiến mang lại không phải ai cũng biết rõ nguồn gốc cùng tại sao lại có những ngày lễ, tết truyền thống vào một năm Âm lịch. Vậy một năm âm lịch tất cả bao nhiêu ngày Tết? Câu trả lời sẽ được bật mí ngay lập tức dưới đây.

Bạn đang xem: Các loại tết ở việt nam

1. Tết Nguyên Đán - 1/1 âm lịch

Tết Nguyên Đán (hay Tết Ta, Tết Cả) là dịp lễ quan liêu trọng nhất trong văn hóa người Việt Nam. Đây là điểm giao thời giữa năm cũ với năm mới, giữa một chu kỳ vận hành của đất trời, vạn vật cỏ cây.

Khoảng thời gian này cũng là dịp để gia đình, họ hàng, thôn xóm, người thân xa gần sum họp, đoàn tụ thăm hỏi, tri ân các cụ tổ tiên và cầu chúc lẫn nhau những điều tốt đẹp.

Cũng bởi Tết là khởi đầu mang đến một năm mới may mắn thế nên, dù khó khăn, những gia đình vẫn gắng sửa soạn mâm cỗ bái gia tiên thịnh soạn.


*

Mâm cỗ Tết miền Bắc, đặc biệt là mâm cỗ Tết của người Hà Nội thường rất bài xích bản theo đúng đường nét cổ truyền của dân tộc.

Mâm cỗ Tết miền Bắc thường gồm 4 bát, 4 đĩa tượng trưng cho tứ trụ, bốn mùa cùng bốn phương. Cỗ lớn thì 6 bát 6 đĩa hoặc 8 bát 8 đĩa tượng trưng cho phát lộc, phạt tài.Bốn đĩa gồm nhị đĩa thịt tất cả thể là gà và heo, một đĩa nem, một đĩa giò lụa, gồm thể thêm một đĩa giò mỡ (giò thủ hoặc thịt đông). Bốn chén gồm chén ninh, chén bát măng hầm giò heo, chén bát miến, chén bát bóng. Đây là những yêu thương cầu căn bản của mâm cỗ. Tùy gia đình có thể thêm những món như nộm, xào, ngày tết còn có món đặc trưng như bánh chưng, dưa hành. Tráng miệng bao gồm mứt sen, mứt quất, mứt gừng, chè kho.


*

Miền Trung với đặc điểm khí hậu đặc trưng yêu cầu nét văn hóa ẩm thực cũng gồm đôi phần khác biệt.

Những món cơ bản thường thấy vào mâm cỗ miền Trung thường bao gồm thịt gà, thịt heo, cá, giò lụa, dưa món, cơm trắng... được chia ra thành từng đĩa nhỏ, mỗi thứ một ít, bày biện bên trên chiếc mâm tròn, như một biện pháp thể hiện sự chắt chiu cùng san sẻ.

Với thói quen "cuốn" đề xuất mâm cỗ Tết của một vài ba gia đình ở miền Trung thường xuất hiện các món cuốn từ thịt luộc cuốn bánh tráng, nem lụi cuốn bánh tráng, cá kho, cá hấp - cuốn thông thường với bánh tráng cùng rau sống.


*

Mâm cỗ miền Nam gồm phần nhiều chủng loại và không gò bó về nghi thức nhưng luôn có bánh tét, thịt heo kho nước dừa với trứng hoặc con các lóc kèm dưa giá, canh khổ qua nhồi thịt.

Ngoài ra mâm cỗ Tết của nam bộ cũng ko thể thiếu những món nguội như gỏi ngó sen, tai heo ngâm dấm, phá lấu, chả giò, lạp xưởng tươi…

2. Tết Nguyên Tiêu - vào ngày Rằm tháng Giêng

Tết Nguyên Tiêu (hay Tết Thượng Nguyên) diễn ra vào ngày Rằm tháng Giêng - ngày trăng tròn đầu tiên của năm. Đây còn được coi là ngày vía của Phật tổ.

Bởi vậy mà ngày nay nhiều người thường đi lễ chùa bởi họ tin vào ngày Rằm tháng Giêng, Đức Phật giáng lâm tại miếu để chứng độ đến lòng thành của các tín đồ Phật giáo. Sau khi đi chùa, mọi người về công ty họp mặt thờ gia tiên cùng ăn cỗ.



Mâm cỗ bái gia tiên ngày Rằm mon Giêng cũng không không giống nhiều so với mâm cỗ ngày Tết. Bánh chưng tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở của muôn loài; thịt lợn đã chế biến thuộc về âm, dưa hành rau củ củ thuộc về dương, âm dương hài hòa tượng trưng đến sự vạc triển.

Ngoài ra trong mâm cỗ còn có thể tất cả thêm cơm tẻ là lương thực hàng ngày. Mâm cỗ gồm nếp bao gồm tẻ, có âm dương đầy đủ để sinh sôi nảy nở. Chén bát nước chấm đặt giữa mâm hình tròn trụ tượng trưng mang lại trời đất vũ trụ, kết nối cổ kim.

3. Tết Hàn Thực vào 3/3 âm lịch

Vào ngày Tết Hàn thực (3/3 âm lịch) người dân khắp nơi đều sửa soạn những đĩa bánh trôi, bánh chay để dơ lên thờ cúng tổ tiên.

Tết này xuất phạt từ một câu chuyện thời nhà Tấn ở Trung Quốc lúc Tấn Văn Công rủi ro đốt rừng thiêu chết trung thần phò tá mình 19 năm trời Giới Tử Thôi.

Để tưởng nhớ Thôi, vua Tấn ban lệnh 3/3 - 5/3 âm lịch sản phẩm năm dân phải né đốt lửa, chỉ được ăn đồ nguội mà lại thôi. Sau này, người Việt cũng theo tục này nhưng chủ yếu có tác dụng bánh trôi, bánh chay để thờ bái tổ tiên, không liên quan tới điển tích kia.


*

Bánh trôi làm cho bằng bột nếp nhào nặn với nước, bên phía trong nhân đường. Đường làm bánh trôi là miếng đường vuông thành sắc cạnh đỏ thắm, đanh giòn với hương thơm ngát.

Bánh chay được làm bằng bột nếp chiếc hoa vàng, nhưng phía bên trong nhân lại có tác dụng bằng đậu xanh nấu chín. Bánh đựng trong bát, chan thêm chút chè đường quấy với bột sắn dây ướp hoa bưởi.

4. Tết bộc bạch - khoảng 6/3 - 20/3 âm lịch

Tuy không phải là tết lớn nhưng Tết giãi bày gắn liền với đạo đức của người Việt nam giới khi con cháu tưởng nhớ tới công tích của tổ phụ, những người đi trước.

Đây cũng là ngày giỗ tổ thông thường để mọi người bao gồm dịp báo hiếu, trả nghĩa, gọi là đền đáp phần nào ơn sinh thành. Bởi vậy mà lại vào khoảng từ mùng 6/3 - 20/3 âm lịch, nhiều người thường về với gia đình để tảo mộ, sum họp bên mâm cơm gia đình.

Những ngôi mộ được người nhà dọn dẹp sạch sẽ, vun đắp thêm đất mới, đó là những trung ương đức của người đang sống đối với người đã khuất.


Phong tục làm cỏ các phần mộ (lễ tảo mộ), sửa sang, thắp hương, đặt hoa quả, trầu cau... Thành kính tưởng nhớ ông bà tổ tiên là những hoạt động không thể thiếu trong thời gian ngày lễ quan liêu trọng này.

Đi thăm mộ, nếu thấy cỏ rậm thì phân phát quang, đất khuyết lở thì đắp lại đến đầy... Thắp vài ba nén hương, đốt đá quý mã, đặt thêm bó hoa cho linh hồn người đã khuất.

5. Tết Đoan Ngọ - ngày 5/5 âm lịch

Ở Việt Nam, dân gian còn gọi Tết Đoan Ngọ (diễn ra vào mùng 5/5 âm lịch) là Tết giết sâu bọ. Đây là ngày phát động bắt sâu bọ, tiêu diệt bớt các loài tạo hại mang đến cây trồng bên trên cánh đồng.

Theo truyền thuyết, ngày 5/5 bao gồm nguồn gốc từ văn hóa Trung Hoa. Vào cuối thời Chiến Quốc, tất cả một vị đại thần nước Sở là Khuất Nguyên. Ông là vị trung thần nước Sở và còn là một nhà văn hóa nổi tiếng. Bởi vì can ngăn vua Hoài Vương ko được, lại bị gian thần hãm hại, ông đã uất ức gieo mình xuống sông Mịch La tự vẫn ngày 5/5.

Thương tiếc người trung nghĩa, mỗi năm cứ đến ngày đó, người dân Trung Quốc xưa lại làm bánh, quấn chỉ ngũ sắc bên ngoài (ý làm cho cá sợ, khỏi đớp mất) rồi bơi thuyền ra giữa sông, ném bánh, lấy bỏ gạo vào ống tre rồi thả xuống sông thờ Khuất Nguyên.


Mâm thờ ngày Tết Đoan Ngọ thường gồm những loại hoa quả, xôi chè, rượu nếp... Theo dân gian Việt Nam, khi ăn bánh ú tro, rượu nếp, hoa quả thời gian mới ngủ dậy thì sâu bọ, giun sán vào người sẽ bị chết hết.

6. Tết Trung Nguyên vào Rằm tháng Bảy

Xuất phân phát từ truyền thuyết về Bồ tát Mục Kiền Liên đại hiếu đã cứu mẹ của bản thân ra khỏi kiếp ngạ quỷ.

Vu Lan là ngày lễ sản phẩm năm để tưởng nhớ công ơn cha mẹ (và tổ tiên nói chung). Ko kể ra, vào trong ngày Rằm mon Bảy theo tín ngưỡng là ngày xá tội vong nhân.

Bao nhiêu tội nhân ở dưới âm phủ ngày hôm đó đều được tha tội. Bởi vậy bên trên dương thế gia đình đều bái gia tiên, còn ở miếu thường làm cho chay chẩn tế và cầu ghê Vu Lan.

Xem thêm: Top 13 Món Ngon Đà Nẵng Ăn Gì Ngon Đà Nẵng & Chỗ Ăn Đúng Vị, Ăn Gì Ở Đà Nẵng

Tết Trung Nguyên đồng thời để thờ những linh hồn bơ vơ ko được ai chăm sóc. Nhiều người thường hay thả chim lên trời, thả cá xuống sông để làm cho điều phúc đức.


Trên mâm cúng gia tiên bày đặt một mâm cỗ mặn, tiền vàng và cả những vật dụng giành riêng cho người cõi âm làm bằng giấy tượng trưng. Những vật dụng này gồm quần áo, giày dép, đồ trang sức... Tuyệt cả nhà cao tầng, ô tô, xe máy, điện thoại... để người cõi âm binh có được một cuộc sống tiện nghi giống như người bên trên dương gian.

Bên cạnh đó, nhiều nhà bao gồm lệ cúng chúng sinh (hay cúng bố thí cho các cô hồn) bị thất cơ lỡ vận, ko nơi nương tựa cùng chịu nhiều oan nghiệt ở kiếp trước...

Lễ vật gồm quần áo bọn chúng sinh với nhiều color sắc, những loại bỏng ngô, chè lam, kẹo vừng, cháo, tiền vàng, cốc nước trắng, cốc gạo trộn lẫn với muối (cốc này sẽ được rắc ra vỉa hè hoặc sân bên về bốn phương tám hướng sau khoản thời gian cúng xong), ngô, khoai lang luộc, cháo hoa...

7. Tết Trung Thu vào Rằm mon Tám

Theo phong tục người Việt, Tết Trung Thu được tổ chức vào giữa mùa thu - Rằm tháng Tám. Trong dịp này người ta có tác dụng cỗ bái gia tiên và bày bánh trái ra sảnh cúng Mặt trăng.

Nhân dịp tết này, người lớn thì uống rượu, thưởng trăng, cùng hát trống quân; trẻ em thì rước đèn, đi xem múa lân, ca hát những bài hát Trung Thu, cùng vui hưởng bánh kẹo cùng những thứ hoa trái do cha mẹ bày ở không tính sân trong đêm Trung Thu dưới hình thức một mâm cỗ.

Theo tục lệ, việc trẻ bé thưởng thức bánh kẹo hoa trái trong đêm Trung Thu này được gọi là "phá cỗ".


Vào ngày Rằm mon 8, người ta thường tặng nhau những chiếc bánh trung thu với ý nghĩa chúc mang lại mọi điều trong cuộc sống được tròn đầy, viên mãn.

Bánh dẻo được làm cho từ bột nếp trắng tinh nhồi với đường với nước hoa bưởi thơm lừng, nhân có tác dụng bằng hột sen giỏi đậu xanh tán nhuyễn – mang sắc thái của đất nước Việt Nam.

Bánh nướng gồm nhị phần: vỏ bánh và thân bánh. Vỏ bánh có tác dụng bằng bột mì dậy men trộn với trứng con kê và chút rượu, nhân có thể được có tác dụng hột sen tán nhuyễn bao bọc lấy lòng đỏ trứng muối; nhân thập cẩm gồm đủ thứ như dăm bông, thịt lợn, vi yến, dừa, hạt dưa, ngó sen, túng bấn đao… hình tròn trụ của bánh thể hiện hình dáng vầng trăng thu tròn, biểu tượng ý nghĩa "đoàn viên gia đình".

8. Tết táo Quân - ngày 23 tháng Chạp

Theo quan niệm truyền thống, những vị thần táo bị cắn dở (hay Vua bếp) là người chăm chút bếp lửa trong gia đình sẽ cưỡi chú cá chép bay về trời, núm mặt gia chủ bẩm báo mọi sự trong gia đình năm cũ đã qua; cũng đồng thời cụ gia chủ bày tỏ mong mỏi muốn một năm mới vạn sự an lành, đủ ăn đủ mặc.


Ngoài ra còn tồn tại vàng mã khác, hương, hoa, oản, quả, cau, trầu. Một mâm cỗ được chuẩn bị cẩn thận, đầy đủ gồm món mặn, ngọt đầy đủ.

Trong truyền thuyết, con cá chép là phương tiện duy nhất tất cả thể đưa táo apple Quân về trời. Bởi thế, vào trong ngày này, sau khi làm lễ xong, các gia đình đều cúng con cá chép rồi đem ra sông hay ra ao thả, ngụ ý "cá hóa long", nghĩa là cá sẽ hóa rồng, vượt vũ môn, làm phương tiện cho táo quân cưỡi về trời.


Ở miền Trung, tục cúng táo bị cắn quân bao gồm phần đơn giản hơn. Tượng ba táo công cũ bằng đất nung được tiễn khỏi bàn thờ bếp, đưa đến đặt cạnh các am miếu ở đầu xóm, xuất xắc ở dước gốc cổ thụ cạnh ngã tía đường.

Tượng ba ông táo mới được rước lên bàn thờ, bắt đầu "nhiệm kỳ" một năm trông nom bếp núc đến gia chủ. Ở vài ba nơi thay vì cúng cá, họ lại bái kèm ngựa giấy trắng với yên cương hoặc chỉ bao gồm thêm một đôi hài rubi mã.


Tết táo Quân của người miền phái mạnh giản dị hơn người miền Bắc, chỉ cần một đĩa "thèo lèo cứt chuột", một bộ "cò bay, ngựa chạy", bình bông, nhang đèn giỏi đĩa trái cây là đủ rồi.

"Thèo lèo" là kẹo đậu phộng, "cứt chuột" là kẹo vừng đen. "Cò bay, ngựa chạy" là hình nhỏ cò và bé ngựa cắt bằng giấy, ko làm có khung tre cầu kỳ kiểu miền Bắc. Tết táo apple Quân vào Nam ko mua chú cá chép thả vào chậu rồi thả sông, ko hóa vàng áo mũ thờ, do không thờ áo mũ.


Bên cạnh đó, vào năm còn tồn tại nhiều ngày Tết khác:

-Tết Khai Hạ (mùng 7 tháng Giêng) - Tết mở đầu ngày vui để chào mùa xuân mới, cầu mong muốn sự may mắn mang lại cả năm.

- Tết Trùng Cửu hay Tết Trùng Dương (mùng 9/9 âm lịch). Tết Trùng cửu lấy sự lặp lại của hai số 9 để nói về sự trường thọ.

- Tết Trùng thập (10/10 âm lịch) Đây là Tết của những thầy thuốc. Theo sách Dược lễ thì đến ngày Mười tháng Mười, cây thuốc mới tụ được khí âm dương, mới kết được sắc tứ thời, trở phải tốt nhất.

Xem thêm: Chia Sẻ Cách Làm Chân Gà Ngâm Sả Tắc Xoài Chua Cay, Hấp Dẫn Ăn Là Ghiền

- Tết Hạ Nguyên xuất xắc Tết Cơm mới - (ngày 15/10). Ở nông thôn, Tết này được tổ chức rất lớn vị đây là dịp nấu cơm gạo mới - trước để cúng tổ tiên, sau để tự thưởng công cày cấy.